Güven

Godless dizisini izleyenler hatırlar.

Bir sahnede, bir çiftliğe iş başvurusu yapan kovboyun etrafındaki atlar, etraf sessizleşince, adamın hemen önünde yere yatar.

Ve o an karar verilir:

Kovboy işinin ehlidir, işe alınır.

Peki, atların yalnızca kendilerini tamamen güvende hissettiklerinde yere yatarak uyuduğunu biliyor muydunuz?

İnsan da böyledir.

Bir ilişkide, bir ekipte, bir toplantı masasının karşısında ya da bir mülakatta olması gerçeği değiştirmez. Kimse kendini güvende hissetmeden hakiki “kendisini” göstermez.

Bütün davranışlarımızın altında önce şu soru vardır:

“Burada güvende miyim?”

Bugünün iş dünyası, mülakatlarda kullanılacak yüz analizini, mikro ifadeleri, AI destekli ilk intiba modellerini tartışıyor.

Evet, sezgiye dayalı ilk intiba insan beyninin yüz binlerce yıldır kullandığı subjektif bir kısa yoldur.

Yapay zekâ bu sezgiyi daha tutarlı hâle getirebilir; anlık sinyalleri daha sistemli, daha objektif bir çerçeveye oturtabilir.

Etik tartışmalar ise ayrı bir başlık…Ama bir gerçek var:

AI güveni analiz edemez. Çünkü güvenin bileşenleri muhakeme, empati ve özgünlük biyometrik ipuçlarından “henüz” okunamıyor.

Deneyimsiz bir yönetici olduğum yıllarda bir adayın işe alınması için yöneticime gitmiştim. Tek bir sorusu bütün kararımı altüst etmeye yetmişti:

“Ona güveniyor musun?”

Kuçuradi Hoca’ya göre güvenli ilişkinin başlangıcı bellidir:

“Önce sen güveneceksin.”

Sen güvenerek başlarsan, karşı taraf da maskesini indirir.

Peki, ilk güvenen olup kazık yeme ihtimalimiz var mı?

Elbette… Hepimizin sayısız bu tip hikayesi vardır:)

Ama bir düşünün:

Risk alıp milyonlarını bir fikre yatıranların, karşısındakine ilk güven işaretini vermekte en çok zorlandığını hiç fark ettiniz mi?

Atların yere yatması gibi, insan da ancak güvende hissettiğinde gerçek hâline geçer.

Bu yüzden asıl yapılması gereken, insanın tetikte durma ihtiyacını ortadan kaldıran ortamlar kurmaktır. Liderlik de bu olsa gerek.

Gerçek potansiyel ortaya çıkmak için güveni bekler!