Tükenmiş Gülümseme

Dışarıdan bakıldığında her şey tıkır tıkır işler görünür. Sabahın köründe o çay veya kahve alınıyor, toplantılarda en mantıklı argümanlar sunuluyor, krizler tereyağından kıl çeker gibi çözülüyor. Herkese yetişen, her şeyi çözen, asla sarsılmayan o “güçlü” profil…

Ama o ütülü gömleklerin, o kendinden emin duruşun altında bambaşka bir fırtına kopuyor.

Psikolojide buna “Sylvia Plath Etkisi” deniyor. Dışarıdan bakıldığında kusursuz bir sakinlik ve işlevsellik; içeride ise yoğun bir tükenmişlik, sağır edici bir yalnızlık ve taşınması zor bir duygusal ağırlık. Özellikle duyarlı, yaratıcı ve detayları çok iyi okuyan beyinlerin düştüğü en sessiz, en tehlikeli tuzak.

Sistemi ve beklentileri çok iyi biliyorlar. Ne yapmaları gerektiğini, nasıl görünmeleri gerektiğini çoktan çözmüşler. Aslında bu bir nevi hayatta kalma kamuflajı.

Ofiste herkesin sırtını dayadığı o “sağlam duvar” olmak aslında yorucu. “nasılsa o halleder”, “o asla pes etmez” algıları, dışarıdan birer övgü gibi dursa da içeride yavaş yavaş bir hapishaneye dönüşür. Hem de kendi ellerinizle ördüğünüz bir hapishane. Hata yapma, zayıf görünme, “yoruldum” deme lüksünüz elinizden çoktan alınmıştır.

İçeride koca bir yangın varken, dışarıya zerre kadar duman sızdırmamak… İnanılmaz bir enerji gerektirir bu. Ve günün sonunda sizi asıl tüketen şey masadaki işler değil; o kusursuzluk maskesini yüzünüzde, o omuzları her daim dik tutmak için harcadığınız efordur. Geceleri tavanla bakışırken hissedilen o derin boşluk hissi tam da bu eforun faturasıdır.

Peki bu döngü nasıl kırılır?

Önce o “gönüllü kahramanlık” rozetini yakamızdan sessizce çıkarmak gerekiyor sanırım. Şu dilimize yapışan “ben hallederim” refleksini rafa kaldırmakla başlayabiliriz. Güçlü görünmek zorunda değiliz aslında. Her krizi sırtlanmak, herkesin duygusal yükünü taşımak bizim görevimiz asla değil.

Bazen sadece durup, “buna gücüm yok” diyebilmek, o camdan zırhı çatlatmak gerekir. Zayıflık değil bu; insana dair en sahici reflekstir. O çatlaklardan içeri sızacak olan nefes, bizi o mükemmeliyetçi duvarların ardındaki havasızlıktan kurtaracak emin olun. Sırf dışarıdan “kusursuz” görünüyor diye, içerideki o sessiz çığlığı duymazdan gelmeyin. Ne kendi içinizde ne de yan masanızda.